Shi Mart Yojane: ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಾರಿ! ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2026ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ‘ಶೀ ಮಾರ್ಟ್ ಯೋಜನೆ’ (She Mart Scheme – Self Help Enterprises Mart) ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುವವರಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ (SHG) ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭಿಸಲು ದಾರಿ ತೆರೆದಿದೆ.
ಶೀ ಮಾರ್ಟ್ ಯೋಜನೆಯ ಮಾಹಿತಿ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಲಖ್ಪತಿ ದೀದಿ, ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಇವುಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ ಶೀ ಮಾರ್ಟ್ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಹಾಯಧನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವ್ಯಾಪಾರ ಜ್ಞಾನ, ತರಬೇತಿ, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
ಶೀ ಮಾರ್ಟ್ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮನೋಭಾವನೆ ಬೆಳೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು
- ಸ್ವಯಂ ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
- ಮಹಿಳೆಯರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ₹1 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಗುರಿ
ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭಗಳು
ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು:
- ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ತರಬೇತಿ
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರಾಟ, ಗ್ರಾಹಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಲಾಭ-ನಷ್ಟ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. - ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಳು
ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಸಿಗುತ್ತದೆ. - ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗದ ಭದ್ರತೆ
ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಇತರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗದೇ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ನಡೆಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. - ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಣೆ
ಮಹಿಳೆಯ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಕುಟುಂಬದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವೂ ಬಲಪಡುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಅರ್ಹತೆಗಳು ಏನು?
ಶೀ ಮಾರ್ಟ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳಿವೆ:
- ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸ್ವಯಂ ಸಹಾಯ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಬೇಕು
- ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸು 18 ವರ್ಷಗಳು
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಥವಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರು ಅರ್ಹರು
- ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ
- ಸ್ವಂತ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಬೇಕು
ಈ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಗುಂಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಘಟಿಸಿ, ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗದ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಶೀ ಮಾರ್ಟ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ:
- ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸಹಾಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು
- ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ನೀಡುವ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು
- ನಂತರ ಸಾಲ ಅಥವಾ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು
ಅರ್ಜಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ / SHG ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು
- ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್
- ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ಬುಕ್
- SHG ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ
- ಆದಾಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವೇಳೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶೀ ಮಾರ್ಟ್ ಯೋಜನೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುವವರಿಂದ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟುವ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.